Bí quyết lựa chọn địa điểm vàng xây dựng nhà yến thành công và tình hình nuôi chim yến hiện nay

Gần như 50% sự thành công của nhà yến đến từ vị trí bạn xây dựng nhà yến của mình. Chính vì vậy nên việc lựa chọn vị trí xây dựng nhà yến hợp lý là điều vô cùng quan trọng trong kỹ thuật nuôi yến trong nhà. Sau đây xin trình bày cho các bạn những nhân tố then chốt để chọn đúng vị trí nhà yến.

1. Vị trí của nhà nuôi yến thế nào ?

Chọn một khu đất thường xuyên có chim yến bay qua, tức là vị trí nhà yến bắt buộc phải nằm trên đường bay của chim yến. Vậy làm thế nào để biết được khu vực đó có nhiều chim yến hay không? Nếu có điều kiện thì bạn sử dụng máy thử chim để kiểm tra, hoặc nếu không có điều kiện thì có thể quan sát mỗi buổi chiều chim yến có bay về đó hay không. Lượng chim yến tại khu vực đó càng nhiều thì xác xuất thành công của bạn càng cao.

  Cách thứ 1: quan sát bằng mắt thường: Hãy xem trong vòng bán kính từ 5-7km xung quanh khu vực bạn chọn, có nhà nuôi yến nào không, nếu có, nhà đó có chim yến không, nhà đó xây lâu chưa, có chim nhiều hay ít.

  Cách thứ 2: Sử dụng một bộ thử đơn giản để gọi chim yến về. Chim yến rất thính tai, bình thường nó có thể bay rất cao trên mây, bạn nhìn không thấy một con nào, nhưng khi bật bộ thử lên, thì lại thấy nó xà xuống. Bạn thấy chim xà xuống, lượn vòng vòng quanh loa, thì đó chính là chim yến. Nếu số lượng chim yến về nhiều, bạn hoàn toàn có thể yên tâm làm, nếu số lượng quá ít, dưới 10 con, cần thử lâu hơn, và quyết định xây hay không, tùy thuộc vào mong muốn của bạn. Vậy bộ thử gồm những gì: 1 âm ly, 1 loa phóng, ( hoặc loa dụ), âm thanh tiếng chim yến

 - Cách thử: bật âm thanh chim yến vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày.

 - Thời điểm lý tưởng : 8-9h sáng và 4-5h chiều.

 - Thời lượng thử: 30 phút – 1 tiếng/ lần, thường là nếu có chim, nó sẽ xà xuống ngay. Tuy nhiên, cũng có trường hợp, phải bật cả ngày từ sáng tới chiều tối, rồi qua ngày hôm sau, mới thấy nó bay về.

Nơi xây nhà yến là khu vực có điều kiện địa lý, tự nhiên ưu đãi

Là vùng khí hậu ấm áp, nhiệt độ vào mùa đông không quá thấp. nhiệt độ môi trường thích hợp từ 22 – 35 độ C.Ở vùng khí hậu quanh năm ấm áp, chim sẽ sinh trưởng mộtcách thuận lợi, và đều đặn. Ở một số vùng khắc nghiệt, tốc độ tăng đàn cũng như sản lượng sẽ thấp hơn rất nhiều. Nếu là vùng lạnh quá <15 độ, ( ví dụ Hải Phòng, Nam Định…) vẫn có thể nuôi chim yến, nhưng vào mùa đông, chim non bị chết nhiều, số lượng chim giảm sút đáng kể vì lạnh, và không kiếm đủ thức ăn. Ở vùng thời tiết khô hạn, nắng nóng nhiều, thì nguồn thức ăn có thể không đủ, và khan hiếm, do ít cây cối. Dẫn tới tổ mỏng, hoặc là tần suất đẻ trứng sẽ ít lại.

Vị trí xây nhà yến

  Không nên ở vùng dân cư đông đúc, trường học, nhà cửa san sát. Vì khi số lượng đàn chim về nhiều, rất gây phiền nhiễu cho người dân xung quanh. Tiếng ồn gây khó chịu cho hàng xóm. Những khu vực đông đúc: thị trấn, thị xã, thành phố, nên tránh làm, tuy nhiên khu dân cư ở huyện, xã thì có thể làm, vì có nhiều mảng xanh, và nhà cửa cũng không quá san sát và được phép chăn nuôi. Nếu bạn muốn xây ở khu dân cư thì cũng nên tham khảo hàng xóm, họ có đồng ý hay không. Khu dân cư phân lô, bán nền, cũng không nên chọn, đặc biệt là những khu cao cấp, vì những người vô ở đó, đa số họ thích yên tĩnh, mình ồn ào họ sẽ không thích. Còn những khu dân cư bình dân thì có khả năng vẫn nuôi được. Có những trường hợp đã xây xong nhà yến ở trong khu dân cư, mà khu đó không đồng ý, họ cắt điện cắt nước của nhà yến, và thế là nhà yến thất bại. Khu vực mà bị ô nhiễm môi trường cao, nhiều khu công nghiệp thì cũng nên hạn chế làm, vì chất lượng không khí ảnh hưởng đến chất lượng tổ yến.

Khu đang xây dựng quá nhiều các công trình lớn, trong thời gian dài, cũng không nên xây nhà yến tại đây, vì xe cộ chở vật tư ra vào liên tục, quá ồn ào, rất khó dụ chim. Hãy lựa chọn một vùng quê, ngoại ô, nơi giá đất tương đối rẻ, và chúng ta có thể mua một khoảnh đất rộng rãi để nuôi. Lý tưởng nhất là diện tích đất từ 10.000 m2 trở lên. Vị trí đặt nhà yến, phải là nơi có giao thông thuận tiện cho việc vận chuyển vật tư xây dựng. Xe 5 tấn hoặc lớn hơn có thể tới tận nơi, nếu không, chi phí xây dựng của bạn sẽ bị đội lên cao.. Vì nhà yến, muốn lâu dài, phải xây bằng bê tông, cốt thép. Vị trí nuôi yến, cũng nên là nơi có an ninh xã hội, người dân hiền hòa. Nếu không, bạn sẽ rất phải mệt mỏi trong quá trình nuôi yến, khi phải đối phó với những con người xấu, hoặc muốn gây bất lợi cho bạn. Vùng nuôi chim yến, nên chọn vùng đất có kết cấu địa tầng cứng cáp, tránh nơi vùng đất yếu, trũng, như vậy chúng ta sẽ giảm được chi phí khi xây dựng.

Ví dụ với vùng đất trũng, yếu như cần giờ, chi phí để làm móng rất cao, tốn nhiều công sức và thời gian. Tuy nhiên, đây là điều kiện tham khảo để tính chi phí, chứ không phải là điều nhất định phải theo. Xét về điều kiện phong thủy, bạn nên chọn một khu đất có địa thế cao ráo, vuông vức, đất đai màu mỡ, đi vào khu đất có cảm giác sinh khí, dễ chịu. Theo phong thủy, thì những khu đất như vậy mới có vượng khí, có hậu, làm ăn sinh sống đều phát triển. Tuy nhiên nếu bạn không tin phong thủy thì đây là một điều kiện để xem xét mà thôi.

2. Hướng nhà nuôi yến

Quan sát đường bay của chim yến thật kỹ lưỡng, bạn phải chắc chắn làm nhà theo hướng đón trọn đàn chim yến bay về mỗi chiều. Lỗ thu chim phải đặt đối diện đường bay của chim. Nếu trường hợp có nhiều đường bay thì nên chọn đường bay nào nhiều chim yến nhất.

3. Trục nhà nuôi yến

Nhà yến cần tránh hướng mặt trời mọc chiếu trực tiếp vào hai bên hông của nhà vì như vậy thì nhà yến sẽ bị nóng và cản trở sự làm tổ của chim yến. Như vậy nhà xây theo hướng Đông Tây sẽ thích hợp hơn nhà xây theo hướng Bắc Nam.

4. Điện – nước

Vị trí đặt nhà yến, cần có điện, nước sạch đầy đủ. Nguồn điện năng đủ công suất, sẽ góp phần thành công cho nhà yến. Nguồn nước cấp cần phải sạch, vì ảnh hưởng trực tiếp tới việc uống nước, tắm nước của chim. Bắt buộc nhà nuôi yến phải gần nguồn nước để chim yến đi uống nước và tìm thức ăn gần đó. Vì vậy đối với những địa điểm không gần nguồn nước thì rất khó để khai thác được lượng chim yến tại đó.

5. Khoảng cách từ nhà ở đến nhà yến

Điều này cũng khá quan trọng để bạn có thể thường xuyên đến thăm nom đàn yến. Việc ở cách xa nhà yến thì khi có sự cố sẽ khó khắc phục hơn. Do đó khoảng cách tối đa từ nhà yến của bạn đế chỗ bạn ở là trong vòng 2 tiếng đồng hồ đi xe. Âm thanh dẫn dụ là nhân tố quan trọng thứ hai sau vị trí nhà yến. Vì vậy các bạn phải lưu ý nhân tố này để tránh đầu tư sai. Ngoài ra còn nhiều nhân tố quyết định trong kỹ thuật nuôi yến mà quý bạn đọc cũng cần phải xem xét qua.

Từ những thực tế

Bà Lâm Bảo Khánh, Giám đốc Công ty TNHH Yến sào Bảo Yến Đà Thành- cho biết, trước đây, khi công nghệ nuôi yến trong nhà chưa ra đời thì chim yến chỉ sinh sống ngoài đảo. Kể từ khi công nghệ nuôi yến phát triển, chim yến có thể sống được ở trong đất liền ấm áp và thuận tiện hơn làm cho việc bảo tồn và phát triển loài chim quý này ngày càng tăng. Tại nhiều khu vực đô thị, nhiều người đầu tư nhà yến, vừa thuận lợi cho việc phát triển tăng đàn lại giúp chủ nhà yến thuận lợi hơn trong việc quản lý, giảm chi phí đầu tư. “Chim yến là loài chim quý tạo ra món thực phẩm tốt cho sức khỏe. Việc phát triển các nhà nuôi yến cũng là góp phần vào việc bảo tồn và phát triển loài chim quý của Việt Nam và thế giới. Chim yến lại có lợi cho nông nghiệp vì thức ăn của nó chính là các côn trùng như: rầy nâu, các loài côn trùng bay...”, bà Khánh cho biết thêm. Theo thống kê sơ bộ, hiện ở Việt Nam số nhà yến có trên 10.000 nhà, trong đó hơn 50% ở khu vực đô thị. Phong trào nuôi chim yến ở các tỉnh miền Tây và Đông Nam Bộ

- Tây Nguyên phát triển mạnh, cho sản lượng lớn còn ở miền Trung ở mức độ thấp hơn, nhưng hiện nay ở nhiều địa phương phong trào nuôi yến ngày càng gia tăng, như Nha Trang, Đà Nẵng, Quảng Nam... Việc người dân lo lắng về dịch bệnh, ông Sỹ cho biết, chưa có cơ sở khoa học và chưa có cơ cở y tế nào chứng minh có dịch cúm gia cầm trên đàn yến. Bản thân miễn dịch, nó không đậu chỗ nào, trừ khi về tổ. Mỗi ngày yến bay 12-15 tiếng đồng hồ, tối về tổ và ngủ tại đó. Thức ăn là những côn trùng phù du (ruồi dấm, bù du, sinh vật nhỏ) bay trong môi trường, uống nước chỉ chao liệng đớp nước nên không hề có chuyện dịch bệnh lây lan.

Thời gian gần đây, có thông tin cho rằng, một số địa phương trong cả nước sẽ cấm việc nuôi yến trong đô thị khiến nhiều người nuôi hết sức trăn trở. Ông Trần Phước Sỹ, Giám đốc Công ty TNHH Yến sào Tiên Sa (đóng tại Đà Nẵng), Chi hội Yến sào Quảng Đà cho hay, về tiếng ồn thì có nhưng chỉ đo được 30 - 40dB (trên 70 dB mới quá mức cho phép). Nếu làm nhà yến đúng tiêu chuẩn thì không ảnh hưởng nhiều đến những nhà yến xung quanh.

Cần sớm có quy hoạch, quy định cụ thể , rõ ràng

Theo ông Sỹ, đề xuất các tỉnh thành ở miền Trung khẩn trương triển khai đề án vùng, khu vực nuôi chim yến tập trung (như làng yến Cần Giờ (TP. Hồ Chí Minh), Gò Công (Tiền Giang), Rạch Giá, Hà Tiên (Kiên Giang)… Những vùng không tập trung đề nghị đồng ý cho nuôi chim yến ở những vùng ven, ngoài đô thị để bà con an tâm tập trung làm kinh tế hộ gia đình.   “Nếu nói di dời nhà yến đi chỗ khác đồng nghĩa với việc xóa bỏ hoàn toàn nhà yến đó, chủ nhà sẽ phải xây lại nhà mới và bắt đầu dụ chim lại từ đầu khiến họ lao đao (chi phí đầu tư một nhà yến hiện nay ít nhất là 1 tỷ đồng)”, bà Khánh trăn trở và kiến nghị: “Không nên xóa bỏ nhà yến cũ đã hoạt động tính đến thời điểm này. Nên ra những quy định chặt chẽ về việc nuôi yến trong đô thị như về tiếng ồn, hoặc mùi…; hạn chế cấp phép xây nhà yến mới trong đô thị, khuyến khích phát triển ra ngoài đô thị”.Bà Lâm Bảo Khánh đề cập thêm, nuôi yến là công nghệ rất đặc biệt, nó khác hoàn toàn tất cả hình thức nuôi gia súc gia cầm khác.

Xây lên nhà yến rồi dụ chim về ở, hoàn toàn không giam cầm. Suốt ngày chim yến bay 12-15 tiếng đồng hồ rồi tối mới về lại tổ. Ông Đỗ Ngọc Nông, Phó Chủ tịch Hội Yến sào Việt Nam, Giám đốc Công ty Dịch vụ thương mại Phúc Hiền (Đà Nẵng) cho biết, với vai trò cá nhân cũng như nhiều doanh nghiệp nuôi yến khác, tôi rất mong muốn Nhà nước có quy chế nhằm bảo tồn yến sào Việt Nam để chim yến có nơi sinh sống ổn định, cho nhiều tổ, từ đó người tiêu dùng được sử dụng sản phẩm yến với giá hợp lí. Bên cạnh đó, tạo thêm nguồn thu cho ngân sách và tránh được tình trạng độc quyền của một số đơn vị nuôi chế biến sản phẩm yến đảo. Thị trường khan hiếm“Về việc nuôi nhà yến ở khu đô thị cũng khó vì chưa có quy định rõ ràng, còn không cấm thì phát triển tràn lan, sau này lại khó quản lý. Nên chăng, Đà Nẵng cũng như một số địa phương khác có nhiều chim yến cần gấp rút quy hoạch làng yến, có định hướng, quy chế cụ thể để tạo điều kiện phát triển ngành yến bài bản như một số nước Đông Nam Á”, ông Nông kiến nghị. Yến là sản phẩm quý mà chỉ có ở vùng Đông Nam Á.

Yến làm tổ bằng nước dãi vào mùa sinh sản từ tháng 2 đến tháng 8. Chim bố mẹ nhả nước nước dãi của mình ra như hình thù vỏ sò và đẻ trứng, ấp nở, nuôi con trong chiếc tổ cho đến khi yến con bay đi sau đó người nuôi chim yến mới lấy chiếc tổ đó (chỉ thu lượm sản phẩm thừa). Hiện sản lượng yến nhập chính ngạch mỗi năm trên 10 tấn/năm; không chính ngạch (buôn lậu) cũng khoảng 10 tấn. Sản lượng yến của Việt Nam từ nhà nuôi hiện ước khoảng 6-8 tấn/năm. Nhu cầu ở Việt Nam cần nhiều, chưa kể một số nước lân cận nên sản lượng yến trong nước khan hiếm. Giá cả hiện nay, yếu nuôi 30-50 triệu đồng/kg; yến đảo 80-120 triệu đồng/kg.

  Để được sử dụng sản phẩm tốt, ông Trần Phước Sỹ khuyến cáo, người tiêu dùng nên mua yến ở những cơ sở có thương hiệu và nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, cẩn trọng hàng trôi nổi ngoài thị trường, các chợ, điểm du lịch, tránh mua hàng tạp, nhái, giả…Hiện nay trên thế giới chỉ có 6 nước nuôi yến và xuất khẩu, dẫn đầu là Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Campuchia, Việt Nam, Philippines, hiện đang khảo sát tại Lào và triển khai nuôi thí điểm… “Vì một ngành yến Việt Nam còn rất non trẻ, rất mong cơ quan chức năng cũng như chính quyền các địa phương quan tâm, tạo điều kiện hơn nữa để ngành yến Việt Nam được nhà nước công nhận là ngành nghề hợp pháp, được vươn cao, vươn xa”, ông Sỹ cũng như đông đảo chủ nhà yến mong muốn.